Στείλτε το ίδιο ερώτημα σε τρεις εταιρείες, «θέλω ένα e-shop, πόσο κοστίζει;», και θα πάρετε τρεις απαντήσεις που δεν μοιάζουν μεταξύ τους. Η μία θα σας πει ένα μικρό ποσό εφάπαξ, η άλλη ένα δεκαπλάσιο, και η τρίτη μια μηνιαία συνδρομή που «τα περιλαμβάνει όλα». Και οι τρεις μπορεί να λένε την αλήθεια. Απλώς δεν κοστολογούν το ίδιο πράγμα.

Στην E-GROWTH φτιάχνουμε ηλεκτρονικά καταστήματα πάνω από δεκαπέντε χρόνια, από μικρά καταστήματα χειροποίητων κοσμημάτων μέχρι καταλόγους με δεκάδες χιλιάδες κωδικούς. Σε αυτό το άρθρο εξηγούμε πώς βγαίνει στην πράξη το κόστος ενός e-shop, τι το ανεβάζει και τι όχι, ποια έξοδα πληρώνονται μία φορά και ποια κάθε μήνα, και τι να προσέξετε στα πακέτα «360» που προτείνονται όλο και πιο συχνά.

Γιατί δύο e-shop με τα ίδια προϊόντα δεν κοστίζουν το ίδιο

Ένα ηλεκτρονικό κατάστημα κοστίζει κυρίως ώρες δουλειάς. Η πλατφόρμα, το θέμα και τα plugins είναι συχνά το μικρότερο κομμάτι του λογαριασμού. Αυτό που κάνει τη διαφορά είναι πόσες ώρες χρειάζονται για να λειτουργήσει το κατάστημα όπως λειτουργεί η δική σας επιχείρηση. Αυτές τις ώρες τις καθορίζουν λίγα, πολύ συγκεκριμένα πράγματα.

Το πρώτο είναι ο κατάλογος. Ο αριθμός των προϊόντων μετράει λιγότερο από τη δομή τους. Το Cherry Anthie πουλά χειροποίητα κοσμήματα με επιλογές, παραλλαγές και χρόνους προετοιμασίας. Το e-oro.gr έχει πάνω από 25.000 προϊόντα από περισσότερα από 200 brands, με παραλλαγές, χαρακτηριστικά και σύνθετα φίλτρα που πρέπει να απαντούν γρήγορα. Και τα δύο είναι e-shop, αλλά η δουλειά που χρειάζονται δεν συγκρίνεται. Το Ixopolis έχει δεκάδες χιλιάδες προϊόντα εξοπλισμού αυτοκινήτου, και ο πελάτης πρέπει να βρίσκει τι ταιριάζει στο δικό του όχημα. Μια τέτοια αναζήτηση δεν υπάρχει έτοιμη σε καμία πλατφόρμα. Σχεδιάζεται.

Το δεύτερο είναι οι διασυνδέσεις. Κάθε σύνδεση με ERP, τράπεζα, courier ή marketplace είναι ξεχωριστή δουλειά, με δικές της δοκιμές και δικά της προβλήματα. Στο Karakikes Shopping Center ο συγχρονισμός προϊόντων, τιμών και διαθεσιμότητας ήταν βασική απαίτηση, γιατί το κατάστημα δεν έπρεπε να δέχεται παραγγελίες για είδη που είχαν ήδη πουληθεί στα φυσικά καταστήματα. Μια τέτοια σύνδεση μπορεί να κοστίζει περισσότερο από ολόκληρο το design.

Το τρίτο είναι οι αγορές στις οποίες πουλάτε. Το Greek e-Food Market πουλά σε όλη την Ευρώπη, σε περισσότερες από μία γλώσσες, με μεταφορικά που υπολογίζονται ανάλογα με τον προορισμό και το βάρος, και με ξεχωριστή λειτουργία για χονδρική. Κάθε γλώσσα, κάθε χώρα και κάθε διαφορετικό κοινό προσθέτει δουλειά σε όλα τα επίπεδα, από τις μεταφράσεις μέχρι τους κανόνες του ΦΠΑ.

Υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που ανεβάζουν το κόστος. Ένα design φτιαγμένο από την αρχή κοστίζει περισσότερο από την παραμετροποίηση ενός έτοιμου θέματος. Η μεταφορά από ένα παλιό κατάστημα θέλει προσοχή, γιατί προϊόντα, πελάτες, παραγγελίες και παλιές διευθύνσεις πρέπει να περάσουν χωρίς να χαθεί η θέση σας στη Google. Και κάθε λειτουργία που δεν υπάρχει έτοιμη πρέπει να γραφτεί.

Τα εφάπαξ κόστη

Είναι ό,τι πληρώνετε μία φορά για να ανοίξει το κατάστημα. Σε μια σοβαρή προσφορά πρέπει να τα βλέπετε χωριστά.

Η ανάλυση είναι το πρώτο και το πιο υποτιμημένο κομμάτι. Εδώ αποφασίζεται πώς θα οργανωθεί ο κατάλογος, ποια φίλτρα έχουν νόημα, πώς θα γίνεται η αποστολή και η πληρωμή, και με τι πρέπει να συνδεθεί το κατάστημα. Μια ώρα εδώ γλιτώνει δέκα αργότερα.

Ο σχεδιασμός μπορεί να είναι παραμετροποίηση ενός έτοιμου θέματος με τα χρώματα και το λογότυπό σας, ή ολοκληρωμένο design για το δικό σας brand. Όταν το brand είναι το ίδιο το προϊόν, όπως στο merchandise shop του Ancient Memes, που έπρεπε να κρατήσει το χιούμορ και την ταυτότητα ενός γνωστού social brand, ο σχεδιασμός είναι μεγάλο μέρος της αξίας.

Η ανάπτυξη και η παραμετροποίηση είναι το στήσιμο της πλατφόρμας: κατηγορίες, χαρακτηριστικά, φίλτρα, τρόποι πληρωμής και αποστολής, φόροι, email προς τους πελάτες, και ό,τι λειτουργία χρειάζεται να γραφτεί από την αρχή.

Οι διασυνδέσεις με το ERP, τον πάροχο πληρωμών, τα courier, τα marketplaces και το πρόγραμμα τιμολόγησης κοστολογούνται μία μία. Για μερικές υπάρχουν έτοιμες λύσεις. Για τις εταιρείες με SoftOne, για παράδειγμα, έχουμε το SoftOne Bridge. Άλλες χρειάζονται δουλειά από την αρχή.

Η μεταφορά δεδομένων από υπάρχον κατάστημα περιλαμβάνει προϊόντα, πελάτες, ιστορικό παραγγελιών και τις ανακατευθύνσεις από τις παλιές διευθύνσεις στις νέες. Αν γίνει βιαστικά, το νέο κατάστημα ξεκινά με λιγότερη επισκεψιμότητα από το παλιό.

Υπάρχουν και δύο κόστη που σπάνια μπαίνουν στις προσφορές, αλλά θα τα πληρώσετε έτσι κι αλλιώς. Το πρώτο είναι το περιεχόμενο: φωτογραφίες, περιγραφές και χαρακτηριστικά για κάθε προϊόν. Σε έναν μεγάλο κατάλογο αυτή είναι συχνά η μεγαλύτερη δουλειά, και κάποιος πρέπει να την κάνει, είτε η ομάδα σας είτε κάποιος που θα πληρώσετε. Το δεύτερο είναι η άδεια της πλατφόρμας, όπου υπάρχει. Κάποιες πλατφόρμες έχουν κόστος άδειας, και αξίζει να ξέρετε από την αρχή αν περιλαμβάνεται στην προσφορά.

Τα επαναλαμβανόμενα κόστη

Εδώ γίνονται οι περισσότερες κακές εκπλήξεις, γιατί ένα e-shop δεν είναι αγορά που τελειώνει με την παράδοση. Είναι ένα σύστημα που πρέπει να μένει σε λειτουργία, ασφαλές και ενημερωμένο.

Η φιλοξενία είναι το πιο προφανές πάγιο, και για ένα e-shop δεν αρκεί το φθηνότερο πακέτο. Ένα κατάστημα με χιλιάδες προϊόντα και φίλτρα θέλει server που αντέχει την κίνηση των προσφορών και της Black Friday, με σωστά αντίγραφα ασφαλείας. Σε αυτό προστίθενται το domain και, όπου χρειάζεται, το πιστοποιητικό SSL.

Οι ενημερώσεις και η συντήρηση είναι το κόστος που οι περισσότεροι ξεχνούν. Η πλατφόρμα, το θέμα και τα plugins βγάζουν ενημερώσεις ασφαλείας, οι τράπεζες και τα courier αλλάζουν τα συστήματά τους, και οι νόμοι αλλάζουν. Πρόσφατο παράδειγμα είναι η υποχρέωση για κουμπί υπαναχώρησης στα ηλεκτρονικά καταστήματα. Ένα κατάστημα που δεν συντηρείται δεν χαλάει την επόμενη μέρα. Χαλάει σιγά σιγά, και συνήθως τη χειρότερη στιγμή.

Πολλά plugins και addons πουλιούνται με ετήσια συνδρομή. Πέντε ή έξι μικρές συνδρομές, για φίλτρα, feeds για marketplaces, σύνδεση με courier και τιμολόγηση, φτιάχνουν ένα ποσό που αξίζει να το ξέρετε από πριν.

Υπάρχουν μετά οι χρεώσεις ανά πώληση, που δεν πληρώνονται στον κατασκευαστή αλλά βαραίνουν κάθε παραγγελία. Οι τράπεζες και οι πάροχοι πληρωμών κρατούν ποσοστό ανά συναλλαγή, και οι λύσεις «αγοράστε τώρα, πληρώστε αργότερα» έχουν συνήθως μεγαλύτερη χρέωση για τον έμπορο. Τα διαφέρει τα αναλύουμε στο άρθρο για τις πληρωμές BNPL, ενώ το IRIS είναι μια επιλογή με άλλο μοντέλο χρεώσεων. Τα marketplaces κρατούν προμήθεια από κάθε πώληση που γίνεται μέσω αυτών, όπως εξηγούμε στο άρθρο για το Skroutz, το Shopflix και το Glami. Και ο πάροχος ηλεκτρονικής τιμολόγησης, μέσω του οποίου διαβιβάζονται τα παραστατικά στο myDATA, έχει κι αυτός τη δική του χρέωση.

Τέλος, υπάρχει η εξέλιξη του καταστήματος. Κανένα e-shop δεν μένει όπως παραδόθηκε. Βελτιώσεις στο checkout, νέες λειτουργίες και νέες διασυνδέσεις είναι αυτές που το κάνουν να πουλά περισσότερο με τον καιρό. Στο e-oro.gr, για παράδειγμα, η δουλειά συνεχίστηκε πολύ μετά την παράδοση, με τη βελτιστοποίηση του checkout που περιγράφουμε αναλυτικά. Το budget για διαφήμιση και marketing είναι ξεχωριστό κεφάλαιο, αλλά κάποιος πρέπει να το προβλέψει. Ένα κατάστημα που κανείς δεν επισκέπτεται δεν έχει κανένα κόστος που να αξίζει.

Η πλατφόρμα αλλάζει τη μορφή του κόστους

Η επιλογή πλατφόρμας δεν ανεβάζει ή κατεβάζει απλώς την τιμή. Αλλάζει το πού πηγαίνουν τα χρήματα.

Το WooCommerce είναι ανοιχτού κώδικα και δεν έχει κόστος άδειας, αλλά πολλές λειτουργίες έρχονται μέσα από επί πληρωμή plugins με ετήσια συνδρομή, και η συντήρηση θέλει προσοχή όσο μεγαλώνει ο αριθμός τους. Είναι εξαιρετική επιλογή για πολλά καταστήματα, όπως το Elmare Atelier, και με σωστό στήσιμο αντέχει και πολύ μεγάλους καταλόγους, όπως του Ixopolis.

Το CS-Cart έχει κόστος άδειας, αλλά περιλαμβάνει εξαρχής πολλά από όσα σε άλλες πλατφόρμες αγοράζονται χωριστά, και ταιριάζει σε καταστήματα με μεγάλους και σύνθετους καταλόγους, όπως τα e-oro.gr, Sensities και Karakikes. Τα δυνατά και τα αδύνατα σημεία του τα γράφουμε ανοιχτά στο άρθρο για το e-shop με CS-Cart.

Το OpenCart είναι κι αυτό ανοιχτού κώδικα, με χαμηλό κόστος εκκίνησης, και ταιριάζει σε καταστήματα με πιο απλές ανάγκες. Το Shopify λειτουργεί με μηνιαία συνδρομή που περιλαμβάνει τη φιλοξενία, οπότε το αρχικό κόστος είναι χαμηλότερο. Οι εφαρμογές του όμως πληρώνονται συνήθως κάθε μήνα, και το συνολικό μηνιαίο ποσό μεγαλώνει μαζί με το κατάστημα.

Ένα κατάστημα φτιαγμένο από την αρχή σε Laravel έχει το μεγαλύτερο αρχικό κόστος. Έχει νόημα όταν το μοντέλο πώλησης δεν χωράει σε καμία έτοιμη πλατφόρμα, και τότε είναι συχνά και η οικονομικότερη λύση μακροπρόθεσμα, γιατί δεν πληρώνετε για να παλεύετε με περιορισμούς.

Τι κρύβουν τα πακέτα «360»

Τα τελευταία χρόνια πολλές εταιρείες προτείνουν πακέτα «360», δηλαδή μια μηνιαία συνδρομή που περιλαμβάνει το e-shop, τη φιλοξενία, τη διαχείριση των social media, διαφήμιση και SEO. Η ιδέα ακούγεται βολική: ένα ποσό τον μήνα, ένας συνεργάτης, καμία έγνοια. Για μια επιχείρηση που ξεκινά και δεν έχει άνθρωπο για όλα αυτά, μπορεί πράγματι να είναι μια λογική αρχή. Αρκεί να ξέρετε τι υπογράφετε.

Το πρώτο ερώτημα είναι σε ποιον ανήκει το κατάστημα. Σε πολλά τέτοια πακέτα το e-shop στήνεται στην υποδομή της εταιρείας, με το θέμα, τα plugins και τις άδειες στο δικό της όνομα, και πολλές φορές και το domain. Όσο πληρώνετε, όλα δουλεύουν. Τη μέρα που θα θελήσετε να φύγετε, μπορεί να ανακαλύψετε ότι δεν έχετε τίποτα να πάρετε μαζί σας, ή ότι η μεταφορά χρεώνεται ξεχωριστά. Ζητήστε γραπτώς να είναι το domain στο όνομά σας και να σας παραδίδονται τα δεδομένα και τα αρχεία του καταστήματος όποτε τα ζητήσετε.

Το δεύτερο είναι η διάρκεια. Τα πακέτα αυτά έχουν συχνά δέσμευση ενός ή δύο ετών. Υπολογίστε το συνολικό ποσό της δέσμευσης, όχι το μηνιαίο, και συγκρίνετέ το με το κόστος ενός καταστήματος που αγοράζετε μία φορά και συντηρείτε.

Το τρίτο είναι το τι ακριβώς περιλαμβάνει το «όλα». Η διαφήμιση περιλαμβάνει και τα χρήματα που πηγαίνουν στη Google και στη Meta, ή μόνο τη διαχείριση; Πόσες αναρτήσεις τον μήνα είναι η «διαχείριση social»; Τι σημαίνει στην πράξη «SEO»: μια ρύθμιση στην αρχή ή δουλειά κάθε μήνα, με αναφορά για το τι έγινε; Όταν μια υπηρεσία δεν έχει συγκεκριμένο περιεχόμενο στο συμβόλαιο, συνήθως δεν γίνεται.

Το τέταρτο είναι το ίδιο το κατάστημα. Για να βγει η τιμή, το e-shop σε ένα τέτοιο πακέτο είναι σχεδόν πάντα ένα έτοιμο θέμα με ελάχιστη παραμετροποίηση. Για ένα μικρό κατάλογο αυτό μπορεί να αρκεί. Αν όμως χρειάζεστε σύνδεση με το ERP, σύνθετα φίλτρα ή οτιδήποτε έξω από το καλούπι, ρωτήστε αν περιλαμβάνεται, γιατί συνήθως χρεώνεται χωριστά, και τότε το πακέτο παύει να είναι φθηνό.

Και ένα τελευταίο: ρωτήστε αν η εταιρεία κρατά ποσοστό από τις πωλήσεις. Κάποια πακέτα έχουν χαμηλή μηνιαία τιμή και προμήθεια ανά παραγγελία, που μεγαλώνει ακριβώς όταν το κατάστημα αρχίζει να πηγαίνει καλά.

Πώς να συγκρίνετε προσφορές, και πώς το κάνουμε εμείς

Μην συγκρίνετε το εφάπαξ ποσό. Συγκρίνετε το συνολικό κόστος τριών ετών. Αθροίστε την κατασκευή, τη φιλοξενία, τη συντήρηση, τις συνδρομές των plugins και ό,τι άλλο πληρώνεται κάθε μήνα ή κάθε χρόνο, για τρία χρόνια. Πολύ συχνά η φθηνότερη προσφορά σήμερα είναι η ακριβότερη σε βάθος χρόνου, και η ακριβότερη αρχικά αποδεικνύεται η οικονομικότερη.

Ζητήστε η προσφορά να είναι αναλυτική, ανά κομμάτι: ανάλυση, σχεδιασμός, ανάπτυξη, κάθε διασύνδεση χωριστά, μεταφορά δεδομένων, πάγια. Ρωτήστε τι δεν περιλαμβάνεται, γιατί αυτό είναι που θα πληρώσετε αργότερα. Και ρωτήστε τι γίνεται μετά την παράδοση: ποιος κάνει τις ενημερώσεις, πόσο γρήγορα απαντά αν κάτι σταματήσει να δουλεύει την ώρα των προσφορών, και πώς χρεώνονται οι αλλαγές.

Στην E-GROWTH δεν έχουμε τιμοκατάλογο για e-shop, γιατί δύο καταστήματα με τον ίδιο αριθμό προϊόντων μπορεί να διαφέρουν πολύ στη δουλειά που χρειάζονται. Αυτό που κάνουμε είναι να ακούμε τι πουλάτε, πώς το πουλάτε σήμερα και με τι πρέπει να συνδεθεί το κατάστημα, και να σας δίνουμε προσφορά αναλυμένη ανά κομμάτι, ώστε να ξέρετε για τι πληρώνετε και τι μπορεί να περιμένει για μια δεύτερη φάση. Δουλεύουμε σε CS-Cart, WooCommerce, OpenCart, Shopify και Laravel, και έχουμε φτιάξει δικά μας addons για πολλές από τις διασυνδέσεις που χρειάζεται ένα ελληνικό κατάστημα. Αν θέλετε να δείτε πρώτα τι χρειάζεται ένα καλό κατάστημα πριν μιλήσουμε για κόστος, ξεκινήστε από τον οδηγό σχεδιασμού ενός επιτυχημένου e-shop.

Αν σκέφτεστε νέο κατάστημα ή αλλαγή από το υπάρχον, στείλτε μας τι θέλετε να πουλήσετε και με τι συνδέεστε σήμερα, και θα σας πούμε ανοιχτά τι θα χρειαζόταν και γιατί. Όλα όσα κάνουμε για ηλεκτρονικά καταστήματα θα τα βρείτε στη σελίδα για την κατασκευή e-shop.